Cảnh báo phanh gấp bên bờ vực—“hạn chót” trước 90 phút bất ngờ dừng bắn Mỹ-Iran

Chỉ còn chưa đầy một tiếng rưỡi trước cái gọi là “hạn chót” mà Trump nhắc tới là “sự diệt vong của nền văn minh” — 20:00 ngày 7 tháng 4 theo giờ miền Đông nước Mỹ — 90 phút. Cả thế giới nín thở chờ đợi xem nhà máy điện và cây cầu của Iran có thực sự sẽ “bốc cháy, xảy ra nổ tung” như Trump cảnh báo hay không. Tuy nhiên, ngay vào khoảnh khắc kim đồng hồ đếm ngược sắp chạm tới ngưỡng giới hạn, một hoạt động ngoại giao kịch tính do Pakistan khẩn cấp đứng ra trung gian đã kéo cả hai bên Mỹ-Iran lùi khỏi rìa chiến tranh.

I. “Lịch sử mất chữ tín” của “hạn chót”: một cuộc đếm ngược liên tục bị hoãn

“Hạn chót” của Trump, ngay từ đầu đã tràn đầy độ co giãn và sự bất định.

Ngày 21 tháng 3, Trump lần đầu tiên gửi tới Iran cái gọi là “tối hậu thư 48 giờ”, yêu cầu nước này mở Eo biển Hormuz, nếu không sẽ phá hủy các cơ sở phát điện của họ. Nhưng hạn chót này không được thực thi — ngày 23 tháng 3, đúng vào ngày “tối hậu thư” hết hạn, Trump bất ngờ đổi giọng, nói rằng các cuộc đàm phán Mỹ-Iran “đạt kết quả tích cực”, và tuyên bố hoãn các cuộc không kích thêm 5 ngày. Ngày 26 tháng 3, ông lại một lần nữa hoãn thời hạn, tuyên bố sẽ kéo lùi hành động phá hủy đến 20:00 ngày 6 tháng 4. Ngày 4 tháng 4, ông cảnh báo rằng “thời gian còn lại không nhiều”, nếu không đáp ứng được yêu cầu của phía Mỹ, thì “trong vòng 48 giờ” có thể sẽ có thêm các hành động. Ngày 5 tháng 4, Trump lại đổi ý, tuyên bố rằng “ngày 7 tháng 4 sẽ là ngày của nhà máy điện và ngày của cây cầu của Iran”, ngụ ý muốn oanh kích dữ dội nhà máy điện và cây cầu của Iran. Ngày 6 tháng 4, ông tái khẳng định “tối hậu thư”, nói rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận trước 20:00 ngày 7, ông sẽ phát động một cuộc không kích kéo dài 4 giờ.

Trước sức ép cứng rắn từ phía Mỹ, phía Iran không hề lùi bước. Phía Iran cho biết Iran sẽ không lùi, sẽ “đáp trả tương xứng”, đồng thời loại trừ khả năng tạm ngừng chiến sự, nhấn mạnh rằng phải “chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh” trên cơ sở cân nhắc lợi ích của Iran. Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm của lực lượng vũ trang Iran, tướng Abdolahi, còn nói thẳng hơn rằng sau khi liên tiếp gặp thất bại, Trump đang có những “hành vi bất lực, hoảng loạn, mất cân bằng và ngu xuẩn”.

II. “Chặn nước đi” của Pakistan: khoảnh khắc trung gian cuối cùng của Shabaz

Ngay khi “hạn chót” bước vào giai đoạn đếm ngược đến từng giây, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông qua mạng xã hội phát đi một tiếng nói, đưa ra một lời kêu gọi khẩn cấp hết sức quan trọng: ông tha thiết đề nghị Trump hoãn “hạn chót” thêm hai tuần, đồng thời yêu cầu “người anh em Iran” mở Eo biển Hormuz trong hai tuần như một lời thể hiện thiện chí. Shehbaz đồng thời kêu gọi tất cả các bên đang giao tranh tiến hành ngừng bắn toàn diện trong hai tuần, tạo không gian cho nỗ lực ngoại giao.

Hoạt động trung gian này nhanh chóng nhận được phản hồi từ nhiều phía. Theo tin từ các nguồn tin, Pakistan trước đó đã soạn sẵn một phương án khung nhằm kết thúc xung đột, dự kiến sẽ thực hiện trước tiên lệnh ngừng bắn ngay lập tức, mở lại Eo biển Hormuz, sau đó trong khoảng 15 đến 20 ngày sẽ đạt được thỏa thuận cuối cùng.

III. Đếm ngược 90 phút cho “sự diệt vong của nền văn minh”: Trump đột ngột chuyển hướng

Khoảng 18:30 ngày 7 tháng 4 theo giờ miền Đông nước Mỹ — cách “hạn chót” lúc 20:00 chỉ còn 90 phút — Trump đăng bài trên mạng xã hội, đưa ra một tuyên bố kịch tính: ông đồng ý tạm dừng việc oanh tạc và tập kích nhắm vào Iran trong thời hạn 2 tuần, với điều kiện Iran đồng ý “mở Eo biển Hormuz một cách toàn diện, ngay lập tức và an toàn”. Trump nhấn mạnh: “Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều”. Ông cũng cho biết phía Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm do Iran đưa ra, và cho rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán; hai bên Mỹ-Iran hầu như đã đạt được nhận thức chung về hầu hết các điểm tranh luận trước đó.

Sau đó, vào rạng sáng ngày 8 theo giờ địa phương, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao của Iran ra tuyên bố, xác nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần đạt được thông qua trung gian của Pakistan. Bộ trưởng Ngoại giao Iran, Alagzi, thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao công bố rằng nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran dừng lại, trong vòng hai tuần tới, các tàu thuyền sẽ có thể đi qua Eo biển Hormuz một cách an toàn, với điều kiện kỹ thuật cho phép, thông qua phối hợp với lực lượng vũ trang Iran.

IV. Phía Mỹ “vừa muốn vừa muốn”: không kích vẫn tiếp diễn vào ngày ngừng bắn

Tuy nhiên, đáng chú ý là ngay trong ngày ngay sát “hạn chót” — tức là vài giờ trước khi Trump tuyên bố ngừng bắn — Hoa Kỳ vẫn tiến hành một vòng tấn công quân sự mới nhắm vào Iran. Lực lượng quân đội Mỹ đã không kích nhằm vào Đảo Khark, trung tâm năng lượng và quân sự then chốt của Iran, tập trung đánh vào các mục tiêu quân sự như trạm radar, kho đạn dược, đồng thời cố tình né tránh các cơ sở xuất khẩu dầu mỏ, cho thấy một chiến lược “leo thang có kiểm soát”. Phó Tổng thống Mỹ Vance và Lầu Năm Góc nhấn mạnh rằng các đòn đánh này không đồng nghĩa với việc thay đổi chiến lược, mà là một phần của việc tiếp tục gây áp lực, buộc phải đàm phán.

Trong khi đó, ngay khi tin tức về thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran được công bố, thị trường toàn cầu nhanh chóng phản ứng. Hợp đồng tương lai dầu thô WTI trên Sở giao dịch Hàng hóa New York giảm mạnh đến mức biên độ 15%, ở mức 93.79 USD/thùng; giá vàng giao ngay tại London nhanh chóng vượt qua mốc tròn 4800 USD, tăng 2.3% trong ngày.

Kết luận: Từ ngày 21 tháng 3 đến ngày 7 tháng 4, “hạn chót” của Trump đã trải qua ít nhất 4 lần trì hoãn, và cuối cùng, khi chỉ còn 90 phút so với thời hạn, nó đã tạm khép lại một cách kịch tính với “lệnh ngừng bắn 2 tuần” dưới sự trung gian của Pakistan. Tuy nhiên, với “vòng không kích cuối cùng” trước khi tuyên bố ngừng bắn được phát đi, phía Mỹ đã “hoàn thành quá mức các mục tiêu quân sự”, và phía Iran lại “gần như đạt được hầu hết các mục tiêu trong chiến tranh” — hai tuyên bố “chiến thắng” song đôi; cộng thêm điều kiện bổ sung trong tuyên bố của Trump rằng “việc ngừng bắn phụ thuộc vào việc Iran mở Eo biển Hormuz” — tất cả những chi tiết này đang nhắc nhở thế giới rằng: điều này giống như một lần điều chỉnh nhịp độ chiến tranh hơn là một nền hòa bình thực sự theo đúng nghĩa. Hai tuần sau, những bí ẩn vẫn sẽ trồi lên một lần nữa.
#Gate廣場四月發帖挑戰