Vừa rồi mình đang tìm hiểu một khái niệm khá quan trọng mà nhiều người hay bỏ qua khi học về blockchain - đó là TPS là gì. Thực ra, nó ảnh hưởng rất nhiều đến việc một mạng blockchain có thể thành công hay không.

TPS là gì? Nói đơn giản, nó chính là số lượng giao dịch mà một blockchain có thể xử lý trong mỗi giây. Cái này giống như bạn đo tốc độ của một hệ thống thanh toán vậy. Để có chuẩn mực so sánh, các hệ thống truyền thống như VISA có thể xử lý khoảng 1.500 đến 2.000 giao dịch mỗi giây - đó là một con số khá lớn.

Nhưng khi nhìn vào Bitcoin và Ethereum, hai blockchain lâu đời nhất, con số TPS của chúng thấp hơn rất nhiều. Bitcoin chỉ quanh quẩn ở mức 5 TPS, còn Ethereum cũng chỉ khoảng 10 TPS. Tại sao vậy? Vì chúng được thiết kế với tính phi tập trung cao, điều này đảm bảo an toàn và minh bạch nhưng cũng làm chậm tốc độ xử lý.

Mình thấy rằng TPS là gì lại có liên quan trực tiếp đến khả năng ứng dụng thực tế của các dự án Web3. Nếu bạn muốn xây dựng một ứng dụng DeFi, game on-chain hay NFT marketplace, bạn cần một mạng có TPS đủ cao để xử lý lượng giao dịch lớn mà không bị tắc nghẽn. Người dùng ngày nay kỳ vọng trải nghiệm ngang với các dịch vụ tập trung truyền thống, nên nếu mạng chậm, họ sẽ bỏ đi.

Có một số blockchain đã đạt được bước tiến đáng kể trong việc tăng TPS. Hedera hiện đang dẫn đầu với TPS thực tế là 1.909 và có khả năng lên đến 3.287, sử dụng mô hình quản trị dựa trên hội đồng. Solana cũng ấn tượng với 777 TPS hiện tại và tối đa 1.624 TPS. Sau đó là TRON với 91,27 TPS hiện tại, opBNB với 57,4 TPS, và BNB Chain với 52,5 TPS. Mỗi chuỗi này đều có những cách tiếp cận khác nhau để cân bằng tốc độ với an toàn.

Nhưng đây là cái mà mình muốn nhấn mạnh - TPS là gì không phải là yếu tố duy nhất. Khi bạn tăng TPS, bạn phải sẵn sàng đánh đổi với tính phi tập trung và bảo mật. Có những chuỗi tối ưu hóa kích thước khối hoặc sử dụng các giải pháp ngoài chuỗi, nhưng điều này có thể ảnh hưởng đến độc lập của mạng.

Điều quan trọng là tìm được sự cân bằng đúng. Thay vì chỉ đuổi theo con số TPS cao nhất, chúng ta nên tìm những blockchain có thể duy trì tốc độ giao dịch tốt đồng thời vẫn giữ vững bảo mật và phân quyền. Đó mới là chìa khóa cho việc Web3 được áp dụng rộng rãi thực sự. Mình đang theo dõi sự phát triển của các chuỗi này trên Gate để xem công nghệ blockchain tiếp tục tiến bộ như thế nào.