Hạ lãi suất? "Người phù hợp hoàn hảo" của Trump có thể khó xử lý hơn cả Powell!

Nguồn: The New York Times

Tiêu đề: Tổng thống Trump muốn giảm lãi suất. Warsh có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện điều đó.

Dịch và biên tập: BitpushNews

Trong tuyên bố đề cử Kevin M. Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang tiếp theo, Tổng thống Trump đã dành nhiều lời khen ngợi cho cựu ủy viên Fed 55 tuổi này, người có mối quan hệ sâu sắc với phố Wall.

Trump mô tả ông là “diễn viên chính sinh ra” (central casting), và dự đoán Warsh sẽ trở thành “một trong những Chủ tịch Fed vĩ đại nhất trong lịch sử, thậm chí có thể là xuất sắc nhất”.

Tuy nhiên, Trump cũng không giấu nổi kỳ vọng cao đối với nhiệm vụ quan trọng này. Ông viết vào thứ Sáu: “Anh ấy sẽ không bao giờ làm các bạn thất vọng.”

Nhưng để đạt được những kỳ vọng đó không hề dễ dàng.

Trump mong muốn giảm mạnh chi phí vay mượn và đã nỗ lực gây sức ép lên Fed để hạ lãi suất. Áp lực này thậm chí đã biến thành đối đầu cực đoan — sau khi Bộ Tư pháp mở cuộc điều tra hình sự về việc Fed sửa chữa trụ sở chính có nói dối Quốc hội hay không, Chủ tịch Fed Jerome H. Powell đã công khai chỉ trích chính phủ.

Powell, người đã tránh phản hồi các chỉ trích của Trump trong thời gian dài, gọi cuộc điều tra này chỉ là một cái cớ nhằm ép Fed hạ lãi suất.

Vào cuối tuần trước, Trump lại đề cập đến mong muốn hạ lãi suất, ông nói rằng, mặc dù không nhận được lời hứa rõ ràng từ Warsh về việc hạ lãi suất, nhưng ông kỳ vọng Warsh sẽ làm như vậy.

“Anh ấy chắc chắn muốn hạ lãi suất, tôi đã theo dõi anh ấy rất lâu rồi,” Trump nói.

Con đường để đạt được mức lãi suất siêu thấp mà Trump yêu cầu đầy chướng ngại. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định, không cần đến mức lãi suất khoảng 1% như Trump mong đợi. Các quan chức ngân hàng trung ương hiểu rõ điều này, điều này thể hiện qua quyết định gần như nhất trí giữ lãi suất trong khoảng 3.5% đến 3.75% trong tuần này.

Danh tiếng của chính Warsh cũng là một yếu tố cản trở mong muốn của tổng thống. Để trở thành một Chủ tịch có uy tín, các quyết định chính sách tiền tệ của Warsh không thể tách rời khỏi dữ liệu kinh tế, nếu không ông sẽ phải đối mặt với rủi ro làm lung lay niềm tin của thị trường, khiến người ta nghi ngờ cam kết của Fed về duy trì lạm phát thấp và ổn định.

“Anh ấy sẽ cố gắng giữ thăng bằng: vừa tôn trọng ý muốn của Tổng thống Trump, vừa tôn trọng quy trình hệ thống,” Dennis Lockhart nói. Ông từng là Chủ tịch Fed Atlanta từ 2007 đến 2017, từng làm việc cùng Warsh. “Tin tôi đi, đây sẽ là một cuộc ‘nhảy dây’ cực kỳ khó khăn. Chủ tịch Fed phải giống như Fred Astaire — duyên dáng và chính xác.”

Kháng cự trong việc hạ lãi suất

Nếu nền kinh tế tiếp tục vận hành như dự kiến trong vòng một năm tới, các lực cản từ trong và ngoài ngân hàng trung ương có thể rất dữ dội. Nếu Warsh được Thượng viện phê chuẩn, ông sẽ phải đợi đến tháng 6 mới có thể chủ trì cuộc họp của Fed, điều này có nghĩa là bối cảnh có thể đã khác nhiều vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, nếu dự báo của các nhà kinh tế đúng, tăng trưởng kinh tế sẽ tăng tốc, thị trường lao động sẽ ổn định hơn, và lạm phát sẽ giảm dần. Trong môi trường như vậy, việc hạ lãi suất vẫn có thể xảy ra, nhưng sẽ chậm hơn nhiều so với mong đợi của tổng thống.

Để thay đổi tình hình này, thị trường lao động có thể cần xuất hiện những dấu hiệu suy yếu rõ rệt — vượt xa dự đoán của hầu hết các nhà hoạch định chính sách.

Quyết định lãi suất của Fed do 12 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bỏ phiếu quyết định. Ủy ban này gồm 7 ủy viên tại Washington, Chủ tịch Fed New York và 4 Chủ tịch ngân hàng khu vực luân phiên. Trong số các thành viên FOMC năm nay, ít nhất có ba Chủ tịch khu vực tỏ ra hoài nghi về việc hạ lãi suất thêm nữa, gồm Neel T. Kashkari của Fed Minneapolis, Lorie K. Logan của Fed Dallas và Beth M. Hammack của Fed Cleveland.

Dù Chủ tịch Fed có vai trò chủ đạo trong các cuộc thảo luận về lãi suất và chính sách, nhưng ông chỉ có một phiếu bầu, điều này có nghĩa Warsh phải thuyết phục các đồng nghiệp của mình.

Trong vài thập kỷ qua, Chủ tịch Fed luôn cố gắng đạt được sự đồng thuận tối đa, điều được xem là chìa khóa để truyền đạt rõ ràng quan điểm chính sách và dẫn dắt nền kinh tế hiệu quả.

“Bạn không muốn cảm thấy mình bị chính sách của người khác kéo đi,” James Bullard nói, người từng làm việc cùng Warsh khi còn là Chủ tịch Fed St. Louis. Hiện ông là Giám đốc Trường Kinh doanh Purdue, ông bổ sung: “Nếu bạn cảm thấy chính sách này không đúng — và mọi người đều rất coi trọng trách nhiệm của mình — họ sẽ trực tiếp nói: ‘Không, tôi không nghĩ đây là chính sách đúng.’”

Bullard cho rằng, nếu xảy ra tình huống đó, “Chủ tịch sẽ gặp rất nhiều khó khăn.”

Ngoài ra, nếu thị trường tài chính lo ngại về chính sách của Warsh, điều này có thể gây phản ứng ngược, đẩy lãi suất dài hạn tăng lên.

“Để duy trì niềm tin và uy tín của thị trường, như bất kỳ Chủ tịch Fed nào khác, Kevin cần có nền tảng phân tích vững chắc dựa trên dữ liệu và mô hình kinh tế,” Randall S. Kroszner, nhà kinh tế học tại Đại học Chicago, nói. Ông từng làm việc cùng Warsh khi còn là ủy viên Fed. “Đây cũng là cách thuyết phục các đồng nghiệp và ảnh hưởng đến quyết định của FOMC tốt nhất.”

Ông như “dao đa năng”

Những người quen biết Warsh cho biết, ông sẽ giỏi ứng phó với môi trường đầy thử thách này, đồng thời sẽ thực hiện lời kêu gọi về “cải cách hệ thống” của ngân hàng trung ương.

Trong quá trình phỏng vấn dài hơi, đầy chú ý này, Warsh, người từng gần như được chọn làm Chủ tịch trong nhiệm kỳ đầu của Trump, đã tự xây dựng hình ảnh như một người am hiểu cơ chế hoạt động của Fed. Ông từng làm ủy viên khoảng năm năm, và đã thể hiện xuất sắc trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Khi đó, Phó Chủ tịch Donald Kohn, người đã làm việc chặt chẽ với Warsh, nhận xét rằng Warsh “rất có giá trị” trong giai đoạn đó.

“Ông ấy có khả năng nhìn toàn cảnh,” Kohn bổ sung. “Ông ấy có thể đánh giá được cảm xúc chung là gì, và cần làm gì để dẫn dắt mọi người theo mình.”

Trong thời gian làm việc tại Fed, Warsh luôn lo ngại về những dấu hiệu của lạm phát mới nổi và mong muốn ngân hàng trung ương thận trọng hơn trong các công cụ ứng phó khủng hoảng, bao gồm quyết định can thiệp mạnh mẽ vào thị trường tài chính, mua trái phiếu chính phủ theo chính sách “nới lỏng định lượng” (quantitative easing).

Sau khi rời Fed, Warsh vẫn giữ quan điểm này khi làm việc cùng tỷ phú đầu tư Stanley Druckenmiller và tại Viện Hoover của Stanford. Mặc dù thường bị gắn mác “diều hâu lạm phát,” nhưng khi điều kiện kinh tế thay đổi, ông cũng thể hiện sự linh hoạt. Năm 2018, ông cùng Druckenmiller đã đăng một bài bình luận kêu gọi Fed “tạm dừng tăng lãi suất và thắt chặt thanh khoản.”

Gần đây, Warsh cho rằng còn có thể hạ lãi suất, vì nếu tăng trưởng cao hơn đi kèm với năng suất tăng — như chính ông ủng hộ trong bối cảnh sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo hiện nay — thì không nhất thiết sẽ gây ra lạm phát. Ông cũng cho rằng, thuế quan của Trump không gây ra lạm phát như nhiều người lo ngại. Và ông liên kết việc hạ lãi suất với một kế hoạch rộng lớn hơn, nhằm giảm ảnh hưởng của Fed trên thị trường tài chính và thu hẹp quy mô bảng cân đối tài sản 6,5 nghìn tỷ USD của ngân hàng trung ương.

Druckenmiller mô tả Warsh như một “dao đa năng.” Ông nói rằng Warsh đã “trải qua thử thách khắc nghiệt,” và có đủ kinh nghiệm về thị trường tài chính để đảm nhận vị trí này. Năm ngoái, Fed đã ngừng giảm quy mô bảng cân đối, chấm dứt chính sách “bóp nghẹt định lượng” (QT). Druckenmiller cho biết, việc theo đuổi quy mô bảng cân đối nhỏ hơn đòi hỏi quản lý tinh vi, và ông tin rằng Warsh có thể xử lý tốt.

“Ông ấy quen thuộc với thị trường, từng làm việc tại Fed, và sẽ không ngu ngốc để làm QT gây ra khủng hoảng kinh tế,” Druckenmiller nói. “Ông ấy chắc chắn có trực giác thị trường, và sẽ không hành động sai thời điểm.”

Khi được hỏi về cách Warsh xử lý áp lực chính trị từ tổng thống, Druckenmiller bổ sung: "Ông ấy biết cách giao tiếp, tôi nghĩ ông ấy sẽ xử lý ổn thỏa nhất có thể. ““Có thể sẽ không có căng thẳng, vì tôi không loại trừ khả năng chúng ta sẽ có tăng trưởng cao và lạm phát thấp. Tôi mở lòng với mọi khả năng.””

Những người quen biết ông nhiều thập kỷ cho rằng, Warsh sẽ không vì muốn làm hài lòng tổng thống mà làm tổn hại danh tiếng của mình, điều cũng là điểm mà Powell đã được khen ngợi trong nhiệm kỳ Chủ tịch.

“Chỉ khi cảm thấy việc hạ lãi suất lớn là có ý nghĩa, Kevin mới thúc đẩy việc đó,” Michael Boskin, học giả tại Viện Hoover và từng làm Chủ tịch Ủy ban Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Bush cha, nói. “Ông ấy sẽ tự đưa ra quyết định của riêng mình.”

Trong bối cảnh năm ngoái, Fed đã phải hứng chịu những chỉ trích dữ dội và lo ngại về khả năng Fed hoạt động độc lập khỏi chính trị, lời hứa này rất quan trọng. Điều này cũng có nghĩa là, khi Warsh chính thức nhậm chức, ông sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn, và mọi quyết định của ông sẽ được phân tích kỹ lưỡng để xem có ảnh hưởng không phù hợp hay không.

“Dù ông ấy có quan điểm thế nào về lãi suất, tôi biết rằng Kevin hiểu rõ tầm quan trọng của sự độc lập của Fed,” Elizabeth A. Duke, cựu ủy viên Fed và từng làm việc cùng Warsh, nói. “Hy vọng rằng, khi ông ấy được phê chuẩn, Kevin sẽ giúp mọi người chấm dứt các cuộc tấn công vào tính độc lập của Fed.”