Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất, thị trường cảnh giác trước cuộc khủng hoảng thanh khoản toàn cầu đằng sau

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tại cuộc họp quyết định lãi suất ngày 23 tháng 1 đã bỏ phiếu 8-1 giữ lãi suất ngắn hạn ở mức 0.75%, chỉ có một thành viên đề xuất nâng lên 1.0%. Phán quyết có vẻ yên bình này ẩn chứa những khó khăn chính trị của ngân hàng trung ương và những lo ngại sâu sắc của thị trường. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản lập đỉnh 27 năm, đồng yên liên tục mất giá, rủi ro thắt chặt thanh khoản toàn cầu đang hiện hữu, và các phát biểu tiếp theo của Thống đốc Ueda vào sẽ quyết định hướng đi của đồng yên cũng như các tài sản toàn cầu.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan của Ngân hàng Trung ương

Áp lực chính trị vượt qua nhu cầu kinh tế

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chọn giữ nguyên lãi suất, lý do bề nổi là lo ngại về chính sách tài chính, lạm phát và địa chính trị, nhưng lý do sâu xa là áp lực chính trị. Cuộc tổng tuyển cử sớm vào ngày 8 tháng 2 khiến ngân hàng trung ương phải thận trọng. Trước đó, Thủ tướng Sanae Takaichi đã cam kết giảm thuế tiêu dùng, gây rối loạn thị trường trái phiếu Nhật Bản, rõ ràng ngân hàng trung ương không muốn gây ra phản ứng chính trị tiêu cực trước cuộc bầu cử.

Tuy nhiên, thái độ “kiên nhẫn” này chính là một tín hiệu. Thị trường hiện rất cảnh giác với bất kỳ tín hiệu hawkish nào từ ngân hàng trung ương, vì một tuyên bố hướng tới việc tăng lãi suất sẽ tác động trực tiếp đến thị trường trái phiếu yếu ớt và tỷ giá đồng yên.

Tại sao thị trường nhạy cảm với tín hiệu hawkish

Theo dữ liệu mới nhất, lợi suất trái phiếu chính phủ 30 năm của Nhật Bản đã tăng vọt lên 3.91%, lập đỉnh 27 năm. Phía sau con số này là những lo ngại sâu sắc về tính bền vững của nợ Nhật Bản. Các nhà phân tích chỉ ra rằng, nếu lãi suất Nhật Bản tiếp tục tăng đến 5%, tất cả thu nhập tài chính sẽ phải dùng để trả nợ, dẫn đến vòng luẩn quẩn nợ nần.

Trong bối cảnh này, bất kỳ tín hiệu tăng lãi suất nào cũng có thể gây hoảng loạn thị trường. Một số nhà phân tích cảnh báo rằng, nếu Thống đốc Ueda không rõ ràng về quyết tâm tăng lãi suất thêm nữa, đồng yên có thể đối mặt với áp lực giảm giá mới. Điều này tạo ra một nghịch lý: tăng lãi suất sẽ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nợ, còn không tăng sẽ khiến đồng yên tiếp tục mất giá.

Các biến số then chốt ảnh hưởng đến hướng đi của đồng yên

Thực tế, thị trường đang đối mặt với các khó khăn sau:

• Đồng yên là nguồn cung thanh khoản quan trọng toàn cầu, việc mất giá của nó trực tiếp đe dọa sự ổn định của các hoạt động arbitrage toàn cầu
• Nhật Bản từng là nhà mua lớn trái phiếu Mỹ, nhưng khi lãi suất trong nước tăng, sự hỗ trợ này đang suy yếu
• Dự đoán thắt chặt thanh khoản toàn cầu đã lan rộng sang thị trường tiền mã hóa, Bitcoin từng giảm xuống dưới 91.000 USD

Phản ứng chuỗi toàn cầu

Chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã vượt ra ngoài phạm vi nội địa. Các tin tức cho thấy, sự hoảng loạn trên thị trường trái phiếu Nhật Bản đã lan sang thị trường tiền mã hóa. Giám đốc chiến lược hàng hóa của Ngân hàng Schwab cho biết, Nhật Bản lâu nay là một trong những nguồn thanh khoản đáng tin cậy nhất toàn cầu, lợi suất trái phiếu tăng liên tục cho thấy sự hỗ trợ này đang suy yếu, dẫn đến thắt chặt thanh khoản toàn cầu.

Biến đổi này, cộng với các yếu tố như đe dọa thuế quan của Trump, đang làm gia tăng tâm lý phòng thủ của thị trường. Vàng đã lập đỉnh lịch sử vượt qua 4800 USD, trong khi dòng vốn chảy vào các thị trường tài chính truyền thống đang thay đổi.

Các điểm chú ý tiếp theo

Nội dung phát biểu của Thống đốc Ueda sẽ là yếu tố quyết định hướng đi ngắn hạn của đồng yên. Thị trường hiện đặt cược vào:

• Ngân hàng trung ương có thể sẽ ngụ ý khả năng tăng lãi thêm trong phát biểu không
• Thái độ như thế nào về việc đồng yên mất giá
• Có lo ngại về lợi suất trái phiếu tăng hay không

Ngay khi ngân hàng trung ương phát đi tín hiệu hawkish rõ ràng, đồng yên sẽ được hỗ trợ, nhưng điều này đồng nghĩa với việc thắt chặt thanh khoản toàn cầu hơn nữa. Ngược lại, nếu ngân hàng trung ương giữ thái độ mơ hồ, áp lực giảm giá của đồng yên sẽ tiếp tục tích tụ, nhưng tạm thời không gây ra cú sốc lớn hơn cho thanh khoản toàn cầu.

Tóm tắt

Quyết định giữ nguyên lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phản ánh sự cân bằng khó khăn giữa áp lực chính trị và thực tế kinh tế của ngân hàng này. Đây không chỉ là một quyết định chính sách đơn thuần, mà còn là bước ngoặt quan trọng ảnh hưởng đến cấu trúc thanh khoản toàn cầu. Các phát biểu tiếp theo của Thống đốc Ueda sẽ quyết định đồng yên có tiếp tục mất giá hay không, từ đó ảnh hưởng đến hướng phân bổ tài sản toàn cầu.

Đối với các nhà đầu tư, điểm mấu chốt là chú ý đến cách ngân hàng trung ương nói về đồng yên và việc tăng lãi suất, vì điều này sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến dự báo thanh khoản toàn cầu. Mỗi câu nói của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đều có thể gây ra phản ứng dây chuyền từ trái phiếu đến tiền mã hóa. Thị trường hiện đã bước vào giai đoạn nhạy cảm cao, mọi thay đổi trong tín hiệu chính sách đều cần theo dõi chặt chẽ.