Bế tắc bỏ phiếu ngang tại Hạ viện Mỹ: Cuộc chiến quyền lực 215-215

Hoa Kỳ Hạ viện đã bác bỏ một nghị quyết nhằm hạn chế hành động quân sự của Tổng thống Trump đối với Venezuela với tỷ lệ 215 phiếu thuận và 215 phiếu chống vào ngày 23 tháng 1. Cuộc bỏ phiếu này không chỉ phản ánh sự chia rẽ nghiêm trọng trong Quốc hội mà còn chạm đến vấn đề cốt lõi về quyền lực chiến tranh trong Hiến pháp Mỹ — ranh giới giữa quyền lực của Tổng thống và Quốc hội là ở đâu.

Phân tích chính trị về kết quả bỏ phiếu

Minh họa rõ nét về sự phân chia đảng phái

Cuộc bỏ phiếu này về cơ bản theo phân chia đảng phái, kết quả hòa vốn chủ yếu do hai thành viên đảng Cộng hòa “đi ngược dòng”:

• Dân biểu bang Nebraska Don Bacon
• Dân biểu bang Kentucky Thomas Massie

Hai đảng viên Cộng hòa này đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, trái với lập trường chính thống của đảng. Ngoài họ, tất cả các đảng viên Cộng hòa đều bỏ phiếu phản đối, trong khi tất cả các đảng viên Dân chủ đều ủng hộ. Trong Hạ viện với tỷ lệ 215-215, kết quả hòa này đồng nghĩa với việc nghị quyết không thể thông qua.

Bối cảnh lịch sử

Đây không phải là sự kiện đơn lẻ. Theo các tin tức mới nhất, Thượng viện cũng đã tiến hành một cuộc bỏ phiếu tương tự vài ngày trước, và cũng không thành công. Điều này cho thấy, dù ở Hạ viện hay Thượng viện, nỗ lực hạn chế hành động quân sự đơn phương của Tổng thống đều gặp phải sự cản trở do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Vấn đề sâu xa: Phân chia quyền lực theo Hiến pháp

Vấn đề kiểm soát quyền lực theo Hiến pháp

Ý nghĩa thực sự của cuộc bỏ phiếu này không nằm ở Venezuela mà ở một vấn đề căn bản trong Hiến pháp Mỹ: ai có quyền tuyên chiến?

Theo Điều 1 của Hiến pháp Mỹ, quyền gửi quân đội tham chiến thuộc về Quốc hội, không phải Tổng thống. Tuy nhiên, trong thực tế, các Tổng thống qua các thời kỳ đều đã vượt qua giới hạn này ở mức độ nào đó. Cuộc bỏ phiếu này phản ánh sự chú ý mới trong nội bộ Quốc hội, kể cả một số thành viên đảng Cộng hòa, về nguyên tắc hiến pháp này.

Tiếng nói của phe thiểu số

Lựa chọn của hai đảng viên Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết mang ý nghĩa sâu sắc. Họ phá vỡ lập trường đảng phái, ủng hộ tăng cường kiểm soát của Quốc hội đối với các hoạt động quân sự, cho thấy ngay cả trong đảng Cộng hòa cũng tồn tại những lo ngại về việc mở rộng quá mức quyền lực của Tổng thống. Sự “đi ngược dòng” này dù chưa thể thay đổi kết quả bỏ phiếu, nhưng thể hiện sự kiên trì trong việc giữ vững quyền kiểm soát theo Hiến pháp.

Tóm lại

Cuộc bỏ phiếu kết thúc bằng tỷ lệ hòa vốn, về mặt số liệu là “hòa”, nhưng về ý nghĩa chính trị lại phản ánh thực trạng khó khăn trong cơ chế kiểm soát quyền lực của Mỹ. Sự đoàn kết của đảng Cộng hòa đã ngăn chặn việc hạn chế quyền lực quân sự của Trump, nhưng số phiếu ủng hộ của một số thành viên đảng này cũng cho thấy nguyên tắc phân chia quyền lực rõ ràng trong Hiến pháp vẫn còn có tác dụng. Cuộc bế tắc này có thể chỉ là khởi đầu, và trong tương lai, việc kiểm soát quyền lực quân sự của Tổng thống sẽ tiếp tục là một chủ đề quan trọng trong chính trị Mỹ.