横盘 không chỉ là giá đi ngang mà còn là sự cắt xẻ từng chút niềm tin của bạn.

Trong hai ngày gần đây theo dõi thị trường, tôi lại nhận ra một quy luật: phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ cuối cùng đều gục ngã trên thị trường, không phải do kỹ năng không tốt, phân tích kém, mà chỉ đơn giản là hai chữ — không thể kiên trì nổi.

Một câu chuyện lặp đi lặp lại: một đồng coin, ban đầu ai cũng tưởng nó có thể tăng mười đô la Mỹ, kết quả thì sao? Đi ngang ba ngày, tâm trạng mọi người đều sụp đổ, kỳ vọng lập tức giảm còn một hoặc hai đô la. Không có tin xấu mới, logic vẫn không thay đổi, chỉ là thị trường không có động thái gì, lòng người bắt đầu lung lay.

Thật sự làm nhà đầu tư nhỏ lẻ gục ngã không phải là giảm giá đột ngột. Giảm giá đột ngột là một vết dao, đau vài ngày rồi qua. Đi ngang mới đáng sợ — nó khiến bạn nghi ngờ chính cuộc đời mình, đó mới là máy cắt thu hoạch âm thầm nhất trong thị trường bò.

**Tại sao đi ngang lại khiến người ta bỏ cuộc?**

Trong tâm lý học thị trường có một hiện tượng gọi là "thắng giữ, thua buông" — khi kiếm tiền, tay không thể giữ chặt, lợi nhuận nhỏ là muốn chốt lời ngay; khi thua lỗ, lại cố thủ, khi bị kẹt thì bắt đầu tưởng tượng ngày giá sẽ hồi phục.

Nhà tâm lý học đã làm thí nghiệm, con người phản ứng với lợi nhuận và thua lỗ theo hai hệ thống hoàn toàn khác nhau. Khi tài khoản đỏ, não bảo bạn chạy ngay, sợ lợi nhuận bay mất; khi tài khoản xanh, lại bảo chờ đợi, biết đâu còn có thể lật ngược tình thế.

Điều này tạo thành một vòng luẩn quẩn: coin lỗ thì giữ dài hạn, coin lãi thì bán ngắn hạn. Một đống coin bị kẹt trong tay, trong khi những coin thực sự có thể kiếm tiền đã sớm bỏ chạy.

Câu chuyện trong giới coin cũng vậy. Từ 100 đô la Mỹ rớt xuống còn 1 đô, bạn căng thẳng đến chết nhưng lại không dám mua thêm; từ 1 đô xuống còn 0.6 đô, bạn lại tự lừa dối chính mình rằng "cứ thế này rồi chắc chắn sẽ hồi phục". Đến khi bật lại, bạn đã rút ra rồi, chỉ còn lại sự hối tiếc.

**Điều thực sự mạnh mẽ của đi ngang là gì?**

Biến động mạnh khiến người ta có cơ hội phản ứng — tăng thì vui mừng, giảm thì sợ hãi, ít nhất cảm xúc còn dao động, còn có thể đưa ra quyết định. Nhưng đi ngang giống như đun nước sôi để sôi, không có kích thích, không có bước ngoặt, chỉ có chờ đợi vô tận và tự hỏi chính mình.

Bạn bắt đầu tự hỏi: Có phải mình nhìn nhầm rồi không? Có nên thoát ra trước không? Tháng này không có gì thay đổi, còn phải đợi bao lâu nữa? Một tháng đi ngang có thể khiến niềm tin của bạn hao mòn đến 90%.

Phần lớn mọi người đều dừng lại ở đây — không phải bị thị trường đánh bại, mà là bị thời gian đánh bại. Giữ vị thế ba ngày đã có thể chịu đựng, ba tuần bắt đầu cảm thấy bực bội, ba tháng đã sụp đổ hoàn toàn.

**Những người kiếm được nhiều tiền sống sót như thế nào?**

Nói thẳng ra, là đã hiểu rõ lý do tại sao mình cầm đồng coin này. Hoặc là tin vào cơ bản của nó, hoặc là đặt mục tiêu giá xa xôi, hoặc là không quan tâm đến ngắn hạn.

Khi logic đã vững chắc, đi ngang trở thành cơ hội tích lũy vốn. Người khác còn nghi ngờ, bạn đã bắt đầu nạp năng lượng — chờ đến khi phần lớn mọi người rời đi, bạn đã chuẩn bị sẵn sàng cho đợt bật lại.

Cách phá vỡ đơn giản nhất chính là: trước khi đi ngang, tự hỏi mình, ba tháng không động thì tôi có thể giữ được không? Nếu không, thì nên giảm bớt vị thế ngay bây giờ. Nếu có thể, thì tắt phần mềm theo dõi thị trường, đừng theo dõi nữa, càng xem càng khó chịu.

Đi ngang không thể giết chết những người kiên định, nhưng sẽ mài mòn những người còn nghi hoặc. Đây chính là nơi thị trường tàn nhẫn nhất.