Triết lý đầu tư ba chiều của Charlie Munger: Đặt cược tập trung hơn là đa dạng hóa và kết quả thị trường gần đây

Triết lý đằng sau sự tập trung cực đoan

Khi Charlie Munger, phó chủ tịch quá cố của Berkshire Hathaway, thảo luận về phương pháp đầu tư của mình tại một hội nghị năm 2017, ông đã đưa ra một tuyên bố gây chú ý: gần như toàn bộ số tài sản gia đình trị giá 2,6 tỷ đô la của ông được tập trung vào chỉ ba tài sản. Đây không phải là một vị trí tạm thời mà là một chiến lược có chủ đích dựa trên một hệ tư tưởng đầu tư cụ thể.

Munger công khai chỉ trích đa dạng hóa như một nơi trú ẩn cho những người không có kiến thức, nổi tiếng với câu mô tả nó là “một quy tắc dành cho những người không biết gì.” Lập trường của ông hoàn toàn phù hợp với Warren Buffett của Berkshire Hathaway, người cũng lập luận rằng việc phân bổ vốn mỏng “ít có ý nghĩa đối với bất kỳ ai biết mình đang làm gì.” Cả hai nhà đầu tư đều tin rằng sự thành thạo thực sự có nghĩa là khả năng nhận diện các doanh nghiệp xuất sắc và cam kết vốn phù hợp.

Trước khi gia nhập Berkshire, Munger đã thể hiện khả năng đầu tư của mình bằng cách điều hành quỹ riêng, đạt trung bình lợi nhuận hàng năm là 19,5% từ năm 1962 đến 1975—gần gấp bốn lần hiệu suất của Chỉ số Công nghiệp Dow Jones. Thành tích này không phải là may mắn; nó phản ánh một phương pháp có kỷ luật trong việc tìm kiếm các công ty có lợi thế cạnh tranh bền vững, hay còn gọi là “mương” theo Buffett—những lớp bảo vệ cấu trúc giúp doanh nghiệp tránh khỏi cạnh tranh qua các chu kỳ kinh tế khác nhau.

Đầu tư Một: Niềm tin vào Costco

Niềm tin lâu dài nhất của Munger là vào Costco Wholesale. Ông đã phục vụ trong ban giám đốc của công ty suốt nhiều thập kỷ, tự mô tả mình là “một người nghiện hoàn toàn” và yêu thích “mọi thứ về Costco.” Năm 2022, ông đã đưa ra cam kết công khai táo bạo: không bao giờ bán một cổ phần nào của nhà bán lẻ kho hàng này.

Vào thời điểm đó, Munger kiểm soát hơn 187.000 cổ phiếu trị giá $110 triệu đô la, trở thành cổ đông lớn thứ hai của công ty. Giả thuyết của ông đã chứng minh đúng đắn. Từ tháng 11 năm 2023 đến nay, cổ phiếu Costco đã tăng 47%, trong khi công ty cùng lúc tăng cổ tức thêm 27%. Thêm vào đó, cổ đông còn nhận được cổ tức đặc biệt 15 đô la mỗi cổ phiếu vào tháng 1 năm 2024, mang lại lợi suất 2,3% như một phần thưởng riêng biệt. Hiệu suất này phản ánh cả sự tăng giá vốn và tạo thu nhập—những đặc điểm của các doanh nghiệp chất lượng cao.

Đầu tư Hai: Himalaya Capital và Đầu tư giá trị ở nước ngoài

Vào đầu những năm 2000, Munger đã thực hiện một bước đi chiến lược thể hiện sự tự tin trong việc nhận diện tài năng đầu tư xuất sắc: ông đã giao phó $88 triệu đô la cho Li Lu, người sáng lập Himalaya Capital. Li Lu được mệnh danh là “Warren Buffett Trung Quốc” vì đã thành công trong việc thích nghi các nguyên tắc đầu tư giá trị cổ điển vào thị trường châu Á, lấy cảm hứng từ Buffett, Munger và Benjamin Graham.

Quyết định này đã được chứng minh là đúng đắn. Sau này, Munger mô tả kết quả của quỹ là mang lại “lợi nhuận phi thường,” mặc dù Himalaya Capital, hoạt động như một quỹ phòng hộ tư nhân, không công khai chi tiết hồ sơ hiệu suất. Tuy nhiên, phân tích các hồ sơ 13F gần đây cho thấy các mẫu hình hướng dẫn. Vị trí lớn nhất của quỹ, Alphabet (công ty mẹ của Google), chiếm gần 40% tài sản và đã tăng 130% kể từ khi Munger qua đời vào tháng 11 năm 2023. Berkshire Hathaway, một khoản nắm giữ cốt lõi khác trong danh mục của Himalaya, cũng đã mang lại lợi nhuận vững chắc cùng lúc.

Đầu tư Ba: Chính Berkshire Hathaway

Có lẽ điều tiết lộ nhất là cách Munger đã phân bổ tài sản cá nhân của mình. Với giá trị ròng khoảng 2,6 tỷ đô la, ông sở hữu khoảng 4.033 cổ phiếu loại A của Berkshire Hathaway trị giá khoảng 2,2 tỷ đô la tại thời điểm qua đời—chiếm gần 90% tài sản cá nhân của ông.

Sự tập trung này còn có ý nghĩa hơn khi xem xét lịch sử. Vào năm 1996, năm có hồ sơ sớm nhất, Munger sở hữu 18.829 cổ phiếu Berkshire loại A. Nếu ông giữ toàn bộ số cổ phần này thay vì bán hoặc quyên góp 75% số cổ phần đó, giá trị ròng của ông sẽ đạt khoảng $10 tỷ đô la. Quyết định cuối cùng của ông là giảm cổ phần không phản ánh sự hoài nghi về công ty mà là một chiến lược phân phối tài sản có ý thức phù hợp với mục tiêu từ thiện của ông.

Hiệu quả trong hiệu suất gần đây là rõ ràng. Cổ phiếu Berkshire Class A đã tăng 37% trong hơn hai năm kể từ khi ông qua đời, xác nhận luận điểm cốt lõi của ông rằng công ty vẫn là một phương tiện tạo ra của cải hàng đầu.

Đánh giá Hiệu suất: Bối cảnh vượt ra ngoài lợi nhuận thuần túy

Việc đánh giá ba vị trí này cho thấy một bức tranh tinh tế hơn. Từ cuối tháng 11 năm 2023, cổ phiếu Berkshire Hathaway Class A đã tăng 38%, trong khi cổ phiếu Costco tăng 47%. So sánh, S&P 500 đã tăng 52% trong cùng kỳ—gợi ý rằng ngay cả danh mục đầu tư được chọn lọc kỹ lưỡng của Munger cũng hơi kém hơn so với chỉ số chung.

Tuy nhiên, so sánh này cần có bối cảnh. Lợi nhuận thị trường là dựa trên dự đoán và theo chu kỳ; các khoản đầu tư theo giá trị đã gặp khó khăn trong các giai đoạn mà tăng trưởng và đà tăng chiếm ưu thế. Ba khoản nắm giữ của Munger thể hiện các hồ sơ rủi ro-lợi nhuận cơ bản khác nhau so với S&P 500 đa dạng. Đây là các doanh nghiệp đã có vị thế cạnh tranh bền vững, ít biến động hơn, và có đội ngũ quản lý đã được chứng minh—những đặc điểm thường liên quan đến giảm thiểu rủi ro giảm giá.

Quan trọng hơn, sức mạnh liên tục của các vị trí này trong một giai đoạn không thuận lợi cho đầu tư giá trị cho thấy các nguyên tắc nền tảng mà Charlie Munger thực hành vẫn còn bền vững. Niềm tin tập trung của ông vào các doanh nghiệp xuất sắc, khả năng giữ cổ phiếu trong nhiều thập kỷ, và sự kháng cự với đa dạng hóa như một thay thế cho kiến thức vẫn tiếp tục tạo ra lợi nhuận xác nhận chứ không mâu thuẫn với triết lý của ông.

Bài học vượt ra ngoài hiệu suất lịch sử đơn thuần: các nhà đầu tư kỷ luật hiểu rõ các khoản nắm giữ của mình vẫn có thể xây dựng của cải thông qua sự tập trung, ngay cả khi các biến động toàn thị trường tạm thời vượt quá lợi nhuận của các vị trí riêng lẻ.