TikTok tại Mỹ: câu chuyện về các cuộc đàm phán phức tạp đã trở thành hiện thực

Saga TikToka ở Hoa Kỳ giống như một bộ phim ly kỳ đầy những cú twist bất ngờ. Từ đầu, ứng dụng này, thuộc sở hữu của ByteDance Trung Quốc, đã gây tranh cãi về an ninh dữ liệu người dùng. Lịch sử tranh chấp bắt đầu từ tháng 8 năm 2020, khi Tổng thống Trump khi đó ký sắc lệnh cấm giao dịch với công ty mẹ của TikTok. Kể từ đó, ứng dụng này đối mặt với nhiều mối đe dọa trên chính trường Mỹ.

Từ khủng hoảng đến các thỏa thuận mới — dòng thời gian của các sự kiện kịch tính

Khoảnh khắc đột phá diễn ra vào tháng 2 năm nay, khi TikTok trở lại App Store và Google Play Store sau thời gian ngắn bị loại khỏi các nền tảng này. Trong những tháng tiếp theo, chính quyền đã làm việc để đàm phán phân chia quyền sở hữu mới của nền tảng. Sau khi Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thực hiện giao dịch, các cuộc đàm phán đã diễn ra nhanh hơn. Tuần trước, TikTok chính thức ký kết thỏa thuận — gần ba tháng sau khi sắc lệnh của tổng thống phê duyệt việc bán một phần hoạt động tại Mỹ.

Ai đã tiếp quản? Hiểu về cấu trúc sở hữu mới

Thực thể mới này là một liên doanh gồm ba đối tác chính: Oracle, công ty quỹ tư nhân Silver Lake, và công ty đầu tư của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất MGX. Theo các thỏa thuận, nhóm này sẽ nắm giữ 45% cổ phần tại chi nhánh TikTok Mỹ, trong khi ByteDance giữ khoảng 20% cổ phần. Tầm quan trọng của cấu trúc sở hữu này không thể xem nhẹ — nền tảng mà hàng triệu người Mỹ đang quen thuộc sẽ nay do các nhà đầu tư nước ngoài cùng kiểm soát.

Giá trị của TikTok tại Mỹ ước tính khoảng 14 tỷ đô la. Đây vẫn là một vấn đề nhạy cảm đối với nhiều nhà quan sát, đặc biệt là khi xét đến các tham vọng ban đầu của Trump về việc bán toàn bộ hoạt động.

Đơn vị mới thành lập: TikTok USDS Joint Venture LLC

Để cấu trúc lại quá trình này, một đơn vị kinh doanh mới mang tên TikTok USDS Joint Venture LLC đã ra đời. Nó sẽ phụ trách các khía cạnh then chốt của hoạt động nền tảng:

• Quản lý dữ liệu người dùng
• An ninh thuật toán
• Kiểm duyệt nội dung
• Đảm bảo chất lượng phần mềm

Oracle đã trở thành đối tác đáng tin cậy về an ninh và sẽ thực hiện các cuộc kiểm tra phù hợp với yêu cầu an ninh quốc gia. Tập đoàn công nghệ này đã cung cấp dịch vụ đám mây cho TikTok trước đó và quản lý dữ liệu người dùng tại Mỹ — vai trò này sẽ là phần mở rộng tự nhiên của các nhiệm vụ hiện tại của họ.

Các cam kết về an ninh: những gì thay đổi đối với dữ liệu người dùng

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là quyền truy cập dữ liệu và thuật toán. Theo thỏa thuận mới, ByteDance sẽ không có quyền truy cập vào thông tin người dùng TikTok tại Mỹ cũng như không thể tác động đến thuật toán của nền tảng này tại Mỹ. Oracle sẽ chịu trách nhiệm sao chép và bảo vệ phiên bản thuật toán mới của Mỹ. Ý tưởng là, các chủ sở hữu Mỹ có thể thuê lại thuật toán gốc từ ByteDance, sau đó Oracle sẽ chỉnh sửa và nâng cấp nó.

Điều khoản này là câu trả lời cho những lo ngại lâu dài của chính phủ Mỹ về khả năng các chính quyền Trung Quốc truy cập dữ liệu nhạy cảm của người Mỹ. ByteDance nhiều lần phủ nhận các cáo buộc này, khẳng định hoạt động của họ tại Mỹ hoàn toàn tuân thủ pháp luật địa phương.

Hoàn tất và các bước tiếp theo: người dùng sẽ ra sao

Việc hoàn tất thỏa thuận dự kiến vào ngày 22 tháng 1 năm 2026 sẽ là bước ngoặt. Sau thời điểm này, theo các báo cáo, TikTok sẽ phải rút khỏi các cửa hàng ứng dụng tại Mỹ. Người dùng sẽ phải chuyển sang nền tảng mới — các chi tiết về tính năng và sự khác biệt so với ứng dụng hiện tại vẫn còn nhiều điều chưa rõ ràng.

Những biến động trong đàm phán: nhiều ứng viên, một người chiến thắng

Con đường dẫn đến thỏa thuận hiện tại không hề dễ dàng. Nhiều liên doanh và công ty đã cố gắng tiếp quản hoạt động của TikTok:

The People’s Bid for TikTok — dự án do Frank McCourt, sáng lập Project Liberty, tổ chức, được hỗ trợ bởi Guggenheim Securities và công ty luật Kirkland & Ellis. Các đồng minh gồm có đồng sáng lập Reddit Alexis Ohanian, nhà báo và nhà đầu tư Kevin O’Leary, nhà sáng lập World Wide Web Tim Berners-Lee, và nhà khoa học David Clark.

American Investor Consortium — do Jesse Tinsley, sáng lập Employer.com, dẫn dắt, gồm có đồng sáng lập Roblox David Baszucki, đồng sáng lập Anchorage Digital Nathan McCauley, và YouTuber MrBeast.

Các ứng viên khác gồm: Amazon, AppLovin, Microsoft, Perplexity AI, Rumble, Walmart, Zoop, cựu CEO Activision Bobby Kotick và cựu Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin.

Thay đổi chính trị: Trump điều chỉnh hướng đi

Điều đáng chú ý là, sau nhiệm kỳ đầu tiên, vị trí của Trump đã thay đổi. Thay vì cấm hoàn toàn hoặc bán toàn bộ cho các công ty nước ngoài, chính quyền hiện tại hướng tới mô hình kết hợp với sự tham gia của cả người Mỹ lẫn ByteDance. Thỏa hiệp này thể hiện sự phức tạp trong đàm phán về an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế.

Các vụ kiện tụng trước đó rất quan trọng — TikTok kiện chính phủ Mỹ, phản đối tính hợp hiến của lệnh cấm và viện dẫn quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất. Tòa án Mỹ tạm thời chặn lệnh của Trump, cho phép ứng dụng tiếp tục hoạt động trong khi các tranh chấp pháp lý diễn ra.

Sau khi quyền lực chuyển sang chính quyền Biden, Thượng viện đã thông qua luật chống TikTok, do Tổng thống Joe Biden ký. Tuy nhiên, cuối cùng, chính quyền Trump hiện tại đã tìm ra con đường khác — đàm phán thay vì cấm hoàn toàn.

Tóm lại

Thỏa thuận của TikTok tại Mỹ là một giải pháp thực dụng cho cuộc đối đầu giữa lo ngại về an ninh quốc gia và thực tế kinh tế, quyền lợi người dùng. Sự thay đổi vào tháng 8, khi Trump lần đầu tiên hành động chống ByteDance, đã bắt đầu chuỗi sự kiện này và cuối cùng đã đi đến kết quả. Cấu trúc sở hữu gồm Oracle như một “bảo vệ an ninh”, ByteDance giữ cổ phần thiểu số, và liên minh các nhà đầu tư kiểm soát nền tảng, là một thỏa hiệp phù hợp cho tất cả các bên liên quan. Tuy nhiên, đối với hàng triệu người dùng TikTok tại Mỹ, vẫn còn nhiều câu hỏi — đặc biệt là về cách chuyển đổi sang nền tảng mới và liệu trải nghiệm người dùng có thay đổi hay không.