## Từ Người Tiên Phong Crypto đến Đặt Cược Mới Nhất của Trump: Thế Giới Đa Chiều của Charles Hoskinson

**Charles Hoskinson là ai?** Câu hỏi này lại trở nên cấp bách sau khi Tổng thống Trump đặt tên Cardano (ADA) vào danh sách dự trữ chiến lược tiền điện tử của Mỹ vào tháng 3. Nhưng đằng sau các tiêu đề là một nhân vật phức tạp hơn nhiều so với những gì phần lớn người nghĩ — một nhà toán học chuyển sang truyền giáo Bitcoin, đồng sáng lập Ethereum, người sáng tạo Cardano, doanh nhân tỷ phú, và một kiểu nhân tài đa lĩnh vực của thời hiện đại.

### Sự Trỗi Dậy và Suy Tàn Không Ngờ của Người Sáng Lập Quên của Ethereum

Hầu hết mọi người biết Charles là gương mặt của Cardano, nhưng ít ai nhận ra ông đã có mặt từ khi Ethereum ra đời. Vào tháng 1 năm 2014, trong một cabin bên bờ biển Miami cùng các huyền thoại tương lai như Vitalik Buterin và Gavin Wood, Charles đã giúp hình thành ý tưởng trở thành blockchain lớn thứ hai thế giới. Là CEO đầu tiên của Ethereum, ông thúc đẩy mô hình lợi nhuận dựa trên Google — một phương pháp kinh doanh hợp lý vào thời điểm đó.

Nhưng Vitalik có ý tưởng khác. Anh ấy ủng hộ con đường phi lợi nhuận, và phần còn lại của cộng đồng ủng hộ anh. Charles bị đẩy sang một bên chỉ sau sáu tháng bắt đầu dự án. Nhìn lại, Charles sau này thừa nhận Vitalik đúng. Điều trớ trêu? Người đồng sáng lập "thất bại" này đã xây dựng nên thứ gì đó có thể coi là thuần túy về triết lý hơn cả những gì ông đã ủng hộ — chính là Cardano.

### Danh Mục Đầu Tư Thú Vị của Một Tỷ Phú: Bison Ranches, Săn UFO, và Kỹ Thuật Di Truyền

Điều làm Charles trở nên hấp dẫn không chỉ là những gì ông xây dựng trong lĩnh vực crypto — mà còn là những gì ông làm ngoài nó. Sau khi tích lũy được hàng tỷ đô la, thay vì chỉ nghỉ ngơi, ông đã trở thành một nhà từ thiện mạo hiểm với sở thích cực kỳ đa dạng.

Chẳng hạn như trang trại của ông ở Wyoming gần Whittler: 11.000 mẫu đất chứa hơn 500 con bò rừng. Bực mình vì hạn chế lựa chọn ăn uống trong khu vực xa xôi, ông mở ra Nessie, một nhà hàng và quán rượu whisky thân thiện với tiền điện tử. Ông cũng đã đầu tư $18 triệu đô la vào Phòng khám Sức khỏe và Phúc lợi Hoskinson tại Gillette, tập trung vào chống lão hóa và y học tái tạo — phù hợp với một người xuất thân từ gia đình bác sĩ.

Rồi còn có góc nhìn ngoài trái đất. Năm 2023, Charles hợp tác với nhà thiên văn học Harvard Avi Loeb để tìm kiếm "mảnh thiên thạch" từ Papua New Guinea rơi xuống năm 2014. Trong khi kết quả không mấy ấn tượng (những quả cầu kim loại nhỏ được cho là do người ngoài hành tinh tạo ra nhưng có khả năng chỉ là tro than than đá), dự án này đã thể hiện sự tò mò chân thành của Charles về vị trí của nhân loại trong vũ trụ.

Gần đây nhất, ông còn đam mê thực vật phát sáng sinh học. Nhóm của ông đã thành công trong việc chỉnh sửa cây thuốc lá và Arabidopsis, có thể tạo ra ánh sáng hữu cơ đồng thời giữ lại carbon. "Nếu bạn muốn giải quyết biến đổi khí hậu," ông lý luận, "kỹ thuật di truyền thực vật là hợp lý." Đó là kiểu suy nghĩ phi truyền thống định hình ông.

Nhưng có một điểm cần lưu ý: chiếc máy bay riêng của ông đã bay tổng cộng 562 giờ trong năm 2022, quãng đường hơn 456.000 km — xa hơn cả khoảng cách từ Trái Đất đến điểm cực đại của Mặt Trăng — khiến lượng khí thải của ông đứng trong top 15 của nước Mỹ, vượt qua Mark Zuckerberg và Kim Kardashian. Charles đã giảm nhẹ bằng cách chỉ ra trang trại và máy bay chất lượng cao của ông dùng để cho thuê bên thứ ba (khách hàng bao gồm Metallica và Dwayne Johnson), nhưng sự mâu thuẫn trong nhận thức này không qua mắt các nhà phê bình.

### Bitcoin đến Cardano: Chiến Lược Dài Hạn

Hành trình crypto của Charles bắt đầu từ năm 2008 khi ông còn là sinh viên toán học đại học, quan tâm đến chính sách tiền tệ, và bị truyền cảm hứng từ lập trường chống Cục Dự trữ Liên bang của Ron Paul. Đến năm 2013, ông đã hoàn toàn đón nhận Bitcoin, ra mắt "Dự án Giáo dục Bitcoin" cung cấp các khóa học trực tuyến miễn phí, và gia nhập vòng tròn cốt lõi của ngành. Dự án lớn đầu tiên của ông là Bitshares, đồng sáng lập cùng Daniel Larimer (người sau này sáng lập EOS), cho đến khi khác biệt về triết lý khiến ông rời đi.

Sau Ethereum, Charles đã tập hợp lại. Cùng với đồng nghiệp cũ Jeremy Wood, ông đồng sáng lập IOHK (Input Output Hong Kong) vào năm 2015, ban đầu chỉ đầu tư vài nghìn đô la. Chu kỳ tăng giá của Bitcoin sau đó đã cung cấp vốn cần thiết. Quan trọng là, khi ra mắt Cardano vào 2017, Charles từ chối hoàn toàn vốn đầu tư mạo hiểm, xem đó là phản đối sự phân quyền. Chính lập trường này — cùng với việc IOHK tài trợ nghiên cứu tại các trường đại học Edinburgh và Tokyo Tech — đã dẫn đến giao thức đồng thuận Ouroboros, nền tảng công nghệ của Cardano.

Thị trường giảm năm 2018 gần như đã giết chết dự án. Cardano bị bỏ lại phía sau trong khi các đối thủ phát triển mạnh, bị gọi là "chuỗi zombie." Đến năm 2021, khi ADA vượt mốc hơn 2 đô la, sự phục hồi bắt đầu. Hiện tại, Cardano có vốn hóa thị trường khoảng 13,51 tỷ đô la (tính đến tháng 1 năm 2026), dù vẫn bị Ethereum vượt trội về khối lượng giao dịch và hoạt động của nhà phát triển. Tuy nhiên, ở Nhật Bản, nó được gọi một cách kính cẩn là "Ethereum của Nhật Bản" — di sản từ đợt phát hành công khai do Nhật Bản dẫn dắt đầu tiên và sự tham gia của Emurgo.

### Cược Chính Trị: Kennedy, Trump, và Thời Điểm Crypto

Tháng 4 năm 2024, Charles công khai ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống của Robert F. Kennedy Jr., bị thu hút bởi sự hoài nghi của RFK Jr. về các cơ quan tình báo và sự quá mức trong quy định — những chủ đề phù hợp với nền tảng tự do của ông. Khi Kennedy chuyển hướng sang chiến dịch của Trump vào tháng 8, Charles cũng theo đó.

Sau chiến thắng của Trump tháng 11 năm 2024, Charles tuyên bố sẽ hợp tác với chính quyền trong suốt năm 2025 để thiết lập khung pháp lý rõ ràng cho tiền điện tử. ADA tăng 40% trong vòng 24 giờ, vượt qua mức 0,6 đô la.

Rồi đến ngày 2 tháng 3 năm 2026. Lệnh hành pháp của Trump đã chỉ định ADA (cùng XRP và SOL) vào danh sách dự trữ chiến lược tiền điện tử của Mỹ. Giá tăng từ 0,65 đô lên 1,10 đô. Charles tuyên bố hoàn toàn bất ngờ: "Chúng tôi không biết gì về chuyện này. Khi tôi thức dậy ngày 2 tháng 3, tôi nhận được 150 tin nhắn chúc mừng, nhưng thật sự tôi không biết chuyện gì đã xảy ra."

Việc ông vắng mặt tại hội nghị tiền điện tử của Nhà Trắng ngày 8 tháng 3 cho thấy ông thực sự bối rối. Nhưng đợt tăng giá này chỉ là tạm thời — đến cuối tháng 1 năm 2026, ADA đã giảm xuống còn 0,37 đô, giảm 6,56% trong 24 giờ, là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng sự ủng hộ chính trị không đảm bảo sự ổn định của thị trường.

### Vấn Đề Hồ Sơ: Thật hay Giả?

Dù đạt được nhiều thành tựu, Charles Hoskinson vẫn là một nhân vật gây tranh cãi. Trong cuốn sách *The Cryptopian* xuất bản năm 2022, nhà báo Laura Shin đã phân tích các tuyên bố tiểu sử của ông, cáo buộc ông chưa từng theo đuổi bằng tiến sĩ như đã đề cập, đặt câu hỏi về các mối liên hệ ông gán cho CIA và DARPA, và cho rằng ông đã phóng đại về quá trình hình thành ban đầu của mình.

Charles phản ứng một cách thờ ơ trên mạng xã hội, nói rằng tác phẩm của Shin là "hư cấu dễ thương" nhưng không thể sánh bằng Tolkien hay George R.R. Martin. Shin đáp lại rằng nghiên cứu của cô đã trải qua kiểm tra thực tế nghiêm ngặt. Cuộc tranh luận vẫn chưa có hồi kết, thể hiện rõ cách Charles gây chia rẽ ý kiến — vừa được ca ngợi là nhà tiên phong, vừa bị xem là người hay khoe khoang.

### Nghịch Lý của Charles

Dù các tuyên bố của Charles Hoskinson có đúng hay sai, ảnh hưởng của ông đối với ngành crypto là không thể phủ nhận. Ông đồng sáng lập Ethereum vào thời điểm then chốt, tạo ra sự lựa chọn triết lý của Cardano, và tiếp tục định hình câu chuyện ngành qua các mối quan hệ chính trị và các dự án phi truyền thống. Ông vừa là nhà toán học suy nghĩ sâu sắc, vừa là nhà tự do nguyên tắc hoài nghi quyền lực tập trung, và vừa là tỷ phú lập dị săn người ngoài hành tinh trong khi kỹ thuật di truyền thực vật.

Khi Cardano tiếp tục tiến trình phát triển không chắc chắn — không phải là lực lượng thống trị như mong muốn hay là mạng lưới vô nghĩa như các nhà phê bình nói — Charles vẫn là nhân vật tiêu biểu của nó: tham vọng, gây tranh cãi, và khó có thể bỏ qua.