Bạn là nhà giao dịch dày dạn kinh nghiệm đã hoạt động trong thị trường 5 năm, có một trải nghiệm sâu sắc — mỗi ngày đều thấy các nhà mới bắt đầu đầy hy vọng vào thị trường, kết quả là bị loại khỏi cuộc chơi trong đợt biến động lớn đầu tiên. Điều này không phải do may rủi, mà là do chưa hiểu rõ quy tắc đã vội vàng tham gia.

Nhiều người nghĩ giao dịch hợp đồng quá đơn giản. Vào thị trường với vài nghìn đồng rồi mong kiếm được trăm nghìn, dùng đòn bẩy cực đoan để mở vị thế lớn nhất. Phương pháp này nghe có vẻ kích thích, nhưng kết quả thường là tài khoản bị xóa sạch trong một đêm. Những người thực sự sống sót trong thị trường, điều đầu tiên họ học được không phải là cách kiếm tiền, mà là cách không chết.

**Hiểu rõ những khái niệm này, mới đủ tư cách tham gia**

Giao dịch hợp đồng thực sự có quy tắc, nhưng không phải là đánh cược lớn nhỏ. Bạn không cần trở thành bách khoa toàn thư về thuật ngữ, nhưng những logic cốt lõi này phải nằm trong đầu:

Đòn bẩy là con dao hai lưỡi. Đòn bẩy 20 lần nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng nghĩ theo góc độ khác — biến động 1% của thị trường, vốn của bạn sẽ biến động 20%. Lợi nhuận cao đi đôi với rủi ro cao. Bao nhiêu người đã chết ở chỗ này, nghĩ rằng họ có thể kiểm soát đòn bẩy, kết quả là bị một đợt biến động ngược phá vỡ hoàn toàn.

Mua vào và bán ra (long và short) đã thay đổi quy tắc chơi. Khi thị trường tăng, có thể mua để kiếm lời; khi giảm, cũng có thể bán để thu lợi. Điều này có nghĩa là cơ hội thực sự nhiều hơn, nhưng đồng thời cũng dễ mắc sai lầm hơn. Tâm lý càng tham lam, chết càng nhanh.

Tiền ký quỹ và cháy tài khoản là giới hạn sinh tử của giao dịch hợp đồng. Tiền ký quỹ chính là "tiền đặt cược" bị khóa khi mở vị thế. Khi xu hướng thị trường đi ngược lại bạn, thua lỗ ngày càng lớn, gần đến mức ký quỹ, hệ thống sẽ tự động đóng vị thế (cháy tài khoản), vốn của bạn có thể biến mất trong chớp mắt. Đây không phải là giả thuyết, mà là thực tế xảy ra hàng ngày.

Hợp đồng vĩnh viễn còn có một chi phí ẩn: lãi suất tài khoản. Mỗi 8 giờ sẽ tính một lần, những người giữ vị thế lâu dài phải trả khoản phí này. Có vẻ không nhiều, nhưng theo thời gian, nó có thể ăn mòn phần lớn lợi nhuận của bạn.

**Làm thế nào để sống sót với 1000 đồng — quy tắc quản lý vốn**

Giả sử trong tài khoản của bạn có 1000U. Phương pháp vận hành theo khoa học như sau:

**Điều 1: Phân tán mở vị thế, đừng bao giờ đánh tất**

Chia 1000U thành 10 phần, mỗi phần 100U. Mỗi lần chỉ dùng một phần để vào thị trường. Lợi ích của cách này là gì? Một quyết định sai lầm nhất cũng chỉ mất tối đa 10% vốn, tài khoản vẫn còn sống. Nếu bỏ tất cả tiền vào một lần, một sai lầm là game over.

Những người thích chơi mạo hiểm hơn có thể nói cách này quá bảo thủ. Nhưng vấn đề là — mục tiêu của bạn là gì? Là làm giàu trong một đêm, hay sống sót trong thị trường? Rất nhiều người nhầm lẫn điều này.

**Điều 2: Giữ vững giới hạn đòn bẩy**

Với 1000U, khuyên nhà mới không nên dùng đòn bẩy quá 5 lần. Có người sẽ không đồng ý, nghĩ rằng quá bảo thủ. Nhưng bạn có thể tính toán: đòn bẩy 5 lần, biến động giá 10% đồng nghĩa với vốn biến động 50%. Đã rất kích thích rồi. Đòn bẩy cao hơn, đối với người mới, chính là gửi đầu cho cá mập.

Nhà giao dịch có kinh nghiệm có thể dám dùng 10 lần, 15 lần, nhưng đó dựa trên vài năm thực chiến và xây dựng tâm lý vững vàng. Người mới bắt đầu, học theo phong cách của họ, xác suất cao phải trả học phí.

**Điều 3: Thiết lập sẵn điểm dừng lỗ và chốt lời**

Nhiều người thua lỗ vì không đặt sẵn điểm dừng lỗ. Giá đi ngược hướng, phản ứng tự nhiên là không muốn thừa nhận thua lỗ, thậm chí còn tăng vị thế để gỡ gạc. Kết quả là càng thua sâu hơn.

Cách chuyên nghiệp là: khi mở vị thế, đã đặt sẵn điểm dừng lỗ. Giới hạn thua lỗ trong khoảng 2% vốn. Nghe có vẻ ít, nhưng nếu bạn kiên trì kỷ luật này, trong 100 lần giao dịch, dù thất bại 70 lần, những lần còn lại thắng đủ để bạn tồn tại.

Chốt lời cũng quan trọng không kém. Nhiều người khi thắng, tham lam muốn chờ thêm, kết quả là thị trường đảo chiều, lợi nhuận mất sạch. Cách hợp lý là chốt lời từng phần — khi đạt một nửa mục tiêu lợi nhuận, bán 30% vị thế để khóa lợi nhuận. Phần còn lại để tiếp tục chạy, nhưng tâm lý thoải mái hơn nhiều.

**Điều 4: Luôn để dành vốn dự phòng**

Giả sử bạn có 1000U, đừng bỏ hết tiền vào giao dịch. Giữ lại 30% (300U) làm vốn dự phòng. Khi có cơ hội lớn, bạn có đạn để bổ sung vị thế; khi gặp rút lui, vẫn còn vốn để mua đáy. Rất nhiều người mất sạch tài khoản, nguyên nhân chính là không còn tiền, dù có cơ hội tốt cũng không thể chạm tới.

Bản chất của giao dịch hợp đồng chính là quản lý rủi ro. Nhiều người có khả năng kiếm tiền, nhưng sống lâu trong thị trường lại rất ít. Từ ngày đầu tiên, hãy xây dựng thói quen đúng đắn — phân tán rủi ro, kiểm soát đòn bẩy, đặt sẵn stop-loss, giữ lại đạn — như vậy mới có thể sống sót qua các biến động dài hạn của thị trường.