Gần đây tôi đã tìm hiểu phân tích đầu tư và nhận ra nhiều người bỏ qua một chỉ số khá hữu ích khi đánh giá dự án. Chỉ số lợi nhuận hay còn gọi là PI là một trong những công cụ xứng đáng được chú ý nhiều hơn so với thường lệ.

Vấn đề là: khi bạn xem xét liệu một cơ hội đầu tư có thực sự hợp lý hay không, bạn cần điều gì đó vượt ra ngoài cảm giác chủ quan. PI cung cấp cho bạn một cách đơn giản để đo lường xem lợi ích của dự án có vượt quá chi phí hay không. Cơ bản, bạn so sánh những gì bạn dự kiến kiếm được với số tiền bạn cần bỏ ra ban đầu.

Phép tính rất đơn giản. Bạn lấy giá trị hiện tại của tất cả các dòng tiền dự kiến trong tương lai và chia cho khoản đầu tư ban đầu của bạn. Chỉ vậy thôi. Nếu bạn nhận được một số lớn hơn 1, dự án nên tạo ra nhiều giá trị hơn chi phí bỏ ra. Dưới 1? Có lẽ không đáng để theo đuổi. Vì vậy, nếu bạn tự hỏi cách tính chỉ số lợi nhuận, đó là phương pháp cơ bản.

Để tôi đưa ra một ví dụ thực tế. Giả sử bạn đang xem xét một dự án yêu cầu khoản đầu tư ban đầu là 100.000 đô la, và bạn dự kiến sẽ tạo ra dòng tiền trị giá 120.000 đô la theo giá trị hiện tại. PI của bạn sẽ là 1,2. Điều này cho thấy khoản đầu tư có thể có lợi nhuận. Ngược lại—nếu dòng tiền trong tương lai chỉ cộng lại được 90.000 đô la theo giá trị hiện tại, PI của bạn giảm xuống còn 0,9, báo hiệu bạn có thể muốn bỏ qua.

Điều làm cho chỉ số này thú vị là cách nó xử lý so sánh giữa các dự án khác nhau. Khi vốn hạn chế—và thường là như vậy—bạn muốn biết cơ hội nào mang lại hiệu quả tốt nhất cho số tiền bỏ ra. PI chính xác là công cụ đó. Nó cũng tính đến giá trị thời gian của tiền, nghĩa là nó xem xét việc tiền hôm nay có giá trị hơn tiền ngày mai.

Nhưng đây là nơi mọi người gặp rắc rối: PI không hoàn hảo. Nó có thể làm cho các dự án nhỏ có tỷ lệ cao trông hấp dẫn hơn so với các dự án lớn hơn có thể mang lại lợi nhuận tuyệt đối nhiều hơn. Nó cũng giả định rằng tỷ lệ chiết khấu giữ cố định, điều hiếm khi xảy ra trong thị trường thực. Và nó chỉ là tài chính—bỏ qua các yếu tố chiến lược đôi khi quan trọng hơn con số.

Khi bạn xây dựng một phân tích toàn diện, đừng chỉ dựa vào PI. Kết hợp nó với NPV (giá trị hiện tại ròng) và IRR (tỷ lệ hoàn vốn nội bộ). NPV cho biết lợi nhuận tuyệt đối; IRR cho thấy tỷ lệ tăng trưởng hàng năm dự kiến. PI bổ sung cả hai bằng cách thể hiện hiệu quả trên mỗi đô la đầu tư. Cùng nhau, chúng cung cấp cho bạn một bức tranh rõ ràng hơn về việc dự án có xứng đáng với vốn của bạn hay không.

Điều quan trọng về cách tính chỉ số lợi nhuận và sử dụng nó hiệu quả: nó là một công cụ sàng lọc vững chắc, đặc biệt khi bạn so sánh nhiều cơ hội. Bất cứ thứ gì trên 1 đều xứng đáng xem xét kỹ hơn; dưới 1 có lẽ bạn có thể bỏ qua. Nhưng hãy xem nó như một phần trong bộ công cụ của bạn, chứ không phải toàn bộ. Các nhà đầu tư thông minh kết hợp nhiều chỉ số để đưa ra quyết định tốt hơn.